درەوشانەوەی داتاکان، تاریکیی مانا؛ مانيفێستی سەرکردایەتی لە سەردەمی ئەرستۆکراتیی نوێدا

ئێمە لە سەردەمی پارادۆکسی ڕووناکیدا دەژین. جیهانێک کە تێر بووە لە تیشکی شاشەکان، بەڵام لە قاتوقڕیی «تێگەیشتن»دا دەسوتێت. هەرگیز لە مێژووی بەڕێوەبردندا، ڕێکخراوەکان تا ئەم ڕادەیە نقومی زەریای داتا نەبوون؛ لەگەڵ ئەوەشدا، هەرگیز تا ئەم ڕادەیە لە بیابانی بێماناییدا سەرگەردان نەبوون.

ئێمە تووشی وەسواسی پێوانەکردن بووین: بەرهەمهێنان، بەشداریکردن، ڕێژەی گۆڕین و تەنانەت هەستە مرۆییەکانیش کورت دەکەینەوە بۆ ژمارە. بەڵام لە ژاوەژاوی ئەم ژمێرەرانەدا، ئەو جەوهەرە سەرەکییە —واتە «مانا»— بە هێمنی و بێدەنگی ڕێکخراوەکە جێدەهێڵێت.

مارتین هایدگەر، فەیلەسووفی گەورەی ئەڵمانی، لە وتارە کاریگەرەکەیدا بە ناوی «پرسیار لەبارەی تەکنەلۆژیاوە» (١٩٥٤) هۆشدارییەکی نەمر دەدات:

"کاتێک مرۆڤ جیهان تەنیا وەک 'یەدەکێک بۆ قۆستنەوە' دەبینێت، جەوهەری ژیان لەدەست دەدات."

ئەمڕۆ، داتاکان هەمان «یەدەک»ن. ئەوان دەدرەوشێنەوە، فریو دەدەن، بەڵام ئەگەر ئاگادار نەبین، کوێرمان دەکەن.

وەهمی بینین لە سەردەمی دیجیتاڵیدا

وەک کەسێک کە ساڵانێکە لە ناوجەرگەی ستراتیژی و تەکنەلۆژیادا ژیاوم، باوەڕم وایە کە گۆڕانکاریی دیجیتاڵیی ڕاستەقینە، نە لە ئەلگۆریتمە ئاڵۆزەکانەوە دەست پێدەکات و نە لە داشبۆردە ڕەنگاوڕەنگەکانی بەڕێوەبردنەوە. گۆڕانکاری، لە خاڵی وەستانی سەرکردەیەکەوە دەست پێدەکات؛ سەرکردەیەک کە جیاوازیی بنەڕەتیی نێوان «ڕووناکی» (Illumination) و «درەوشانەوەی کوێرکەرەوە» (Glare) تێگەیشتووە.

توێژینەوەی ئەم دواییەی MIT Sloan (جێسوتاسان، ٢٠٢٤) جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەکاتەوە کە بەرهەمهێنانی پشتبەستوو بە زیرەکی دەستکرد، تەنیا کاتێک بەردەوام دەبێت کە «مانا» و «ئامانج» هاوکات لەگەڵ پێوەرە سەرەکییەکانی کارایی (KPIs) پێناسە بکرێنەوە. هەروەک چۆن ئیمی ئێدمۆندسۆن لە هارفارد لە پەڕتووکی ڕێکخراوی بێباکدا ئاماژەی پێدەکات: داهێنان لە کەڵەکەبوونی زانیارییەوە هەڵناقوڵێت، بەڵکو بەرهەمی لێکتێگەیشتن و ئاسایشی دەروونییە.

گەڕانەوە بۆ حیکمەت: جەوهەری ئەرستۆکراتیی نوێ

لۆژیکی باو و میکانیکیی ڕێکخراوەکان، زۆرجار «تێڕامان» لەگەڵ «کوشتنی کات» تێکەڵ دەکات. ئێمە بیرکردنەوەی قووڵمان فرۆشتووە بە کاردانەوە خێراکان و بیرکردنەوەمان داوەتە دەست سیستەمەکان. ڕێکخراوەکانمان خێراتر بوون، بەڵام مەرج نییە حەکیمتر بووبێتن.

ئەرکی سەرکردە لە پارادایمی ئەرستۆکراتیی نوێدا، بەڕێوەبردنی لێشاوی زانیاری نییە؛ بەڵکو «تەلارسازیی مانا»یە. لێرەدایە کە فەلسەفە و بەڕێوەبردن یەکدەگرن و ستراتیژی بە جۆرێک لە ئامادەبوونی هۆشیارانە تەواو دەبێت.

گۆڕانکاریی ڕاستەقینە کاتێک ڕوودەدات کە ئێمە «وەستانی تێڕامان» بکەینە ڕۆتینێکی ستراتیژی.

ڕاهێنانێک بۆ سەرکردە پێشەنگەکان

ئەم هەفتەیە، گۆڕانکارییەکی بچووک بەڵام شۆڕشگێڕانە لە کۆبوونەوەکانتاندا جێبەجێ بکەن:

پێش هەر بڕیارێکی سەرەکی، ڕوو لە تیمەکەتان بکەن و بپرسن:

«لە پشتی ئەم ژمارانەوە، چ مانایەک شاراوەیە؟»

پاشان، ١٠ چرکە بێدەنگ بن. نەک بۆ سەیرکردنی مۆبایلەکانتان، بەڵکو بۆ بیرکردنەوە. تێبینی بکەن چۆن ئاستی گفتوگۆکە لە «تەنیا ڕاپۆرتدان»ەوە بۆ «تێگەیشتنی قووڵ» و لە «ئەنجامدان»ەوە بۆ «ئامادەبوون» بەرز دەبێتەوە. ئەو ساتەی بێدەنگی، هەمان تیشکی ڕەخنەگرانەی ئێوەیە کە تاریکیی داتا خاوەکان دەقڵیشێنێت.

ئەگەر ئەم تێڕوانینە لەگەڵتدا دەگونجێت، ئەوا تۆ پێشوەختە هەنگاوت ناوەتە سەر ڕێگای ئەرستۆکراتیی نوێ؛ ڕێگایەک کە تێیدا بیرکردنەوە دەگۆڕێت بۆ گۆڕانکاری و گۆڕانکاریش لە بێداربوونەوەوە دەست پێدەکات.